Stroomversnellers

7 manieren om de coup van Trump te stoppen

Amerikaanse sociale bewegingen bereiden zich voor op een mogelijke coup van Donald Trump. Lees hier hoe.

Hoe reageren Amerikaanse social justice bewegingen op de presidentsverkiezingen die voor de deur staan?
Dinsdag 3 november is geen gewone verkiezingsdag, er staat veel op het spel. Trump heeft verschillende keren aangegeven een verlies niet te accepteren en zijn aanhang lijkt bereid te zijn om in actie te komen om hem daarbij te helpen. Dit terwijl het land in een enorme crisis is beland, met tientallen miljoenen werklozen en meer dan 235.000 mensen die aan het Coronavirus zijn overleden.

Sociale bewegingen bereiden zich op dit moment voor op een coup van Trump. Daniel Hunter, trainer bij 350.org, zet in dit artikel uiteen hoe Amerikanen dat kunnen doen. Hieronder volgt een vertaling en samenvatting van dat artikel, voor een Nederlandstalig publiek, gemaakt door Stroomversnellers. Het originele artikel is hier te vinden.

Hoe groot is de kans op een coup?

Het is op dit moment natuurlijk niet zeker wat er gaat gebeuren, en of er dus inderdaad een staatsgreep zal plaatsvinden.

In eerste instantie hangt alles af van de uitslag, en de manier waarop dat bekend wordt. De volledige uitslag zal uitgesmeerd over enkele dagen binnen druppelen, omdat veel mensen vanwege het Coronavirus via de post stemmen. Maar ook omdat verschillende staten op verschillende manieren omgaan met het tellen van de stemmen. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat een staat waar op woensdag de Republikeinen lijken te hebben gewonnen, op vrijdag toch een Democratische meerderheid blijkt te zijn, of andersom.

Verder is het zeker dat Trump een militante en gewapende aanhang heeft die bereid is om geweld te gebruiken. Maar hoe groot die aanhang precies is, en hoeveel zij kunnen bereiken, is moeilijk in te schatten.

Het is dus onmogelijk te voorspellen wat er gaat gebeuren deze week. Desondanks wijst Hunter er terecht op: als er brandgevaar is in je huis, kun je maar beter voor de zekerheid alvast een brandblusser erbij pakken. Dat is wat sociale bewegingen in de VS op dit moment doen.

Hunter begint met een optimistische noot: een coup heeft meer kans van slagen als de maatschappij niet goed zit op te letten. En omdat Trump zijn wens om goedschiks of kwaadschiks president te blijven, niet onder stoelen of banken heeft gestoken, zijn de meeste mensen wel bij de les. Mensen hebben zich aangemeld als stemmentellers, of als Election Protection. Er is zelfs een heuse Coup-O-Meter, die bijhoudt in welke fase van een mogelijke staatsgreep we zitten. Elke gebeurtenis die invloed kan hebben op de meter, wordt toegevoegd.

Gebaseerd op coups uit het verleden, en een inschatting van de huidige capaciteit van de Amerikaanse sociale bewegingen, zijn hier 7 voorbeelden van dingen die we kunnen doen om een eventuele staatsgreep van Trump tegen te gaan.

1: Steun de ‘election officials’

Election officials zijn medewerkers van stembureaus die verantwoordelijk zijn voor het eerlijk en ordelijk verlopen van het stemmen. Protect Our Election is een brieven campagne gestart om deze mensen een hart onder de riem te steken. Maar ook om ze te laten weten dat ze zowel worden gesteund als in de gaten worden gehouden door burgers.

2: Krijg de election officials zo ver om zich uit te spreken vóór democratie

Een organisatie zoals Hold the Line voert druk uit op de election officials om een gelofte af te leggen dat zij het stemmen eerlijk laten verlopen, zowel voor als na het stemmen zelf. Het blijft niet bij de gelofte: als een election official dit niet wil doen, wordt diegene opgezocht, gevolgd en geweldloos geconfronteerd, zowel digitaal als in levende lijve.

3: Demonstraties op 4 november

Ongeacht de uitkomst van de verkiezingen en een eventuele reactie van Trump, worden er nu al op meer dan 100 plaatsen pro-democratie demonstraties gepland op 4 november, de dag na de verkiezingen. In plaats van af te wachten of Trump een kritische grens overschrijdt, en alleen maar te reageren, laten bewegingen hiermee zien dat zij zelf klaar staan om op eigen initiatief actie te ondernemen. Dit is tegelijkertijd een kritisch moment waaruit moet gaan blijken hoeveel mensen bereid zijn om de straat op te gaan voor democratie, en hoeveel invloed zij kunnen uitoefenen.

4: Acties bij lokale verkiezingsbureaus

Na de verkiezingen in 2000, tussen Al Gore en George Bush, moesten de stemmen opnieuw geteld worden. Bendes van Republikeinse stemmers in Florida bezochten de verkiezingsbureaus om met geweld en intimidatie het hertellen te saboteren. Dit worden ook wel de Brooks Brothers Riots genoemd. Dit heeft aantoonbaar effect gehad op het verloop van de nationale uitslag.

Dit kon gebeuren omdat er geen progressieve/pro-democratische tegenacties waren om tegenwicht te bieden. De aankomende week daarentegen, zullen er lokaal veel geweldloze steunacties en rallies worden gehouden bij de lokale verkiezingsbureaus, om de stemmentellers te ondersteunen bij het eerlijk tellen van de stemmen.

De organisatie Choose Democracy heeft in de afgelopen weken vrijwilligers getraind op het de-escaleren van geweld van witte suprematistische bendes bij stemlokalen.

5: (Voorbereiden op) stakingen

Als bovenstaande tactieken niet genoeg blijken te zijn en witte suprematische pro-Trump gangs succesvol het stemmen tellen her en der kunnen saboteren, zal ook de pro-democratische beweging in intensiteit moeten escaleren. Uit voorbeelden uit de geschiedenis blijkt dat een algemene staking het beste wapen is van het volk tegen een dictatoriale coup.

Terwijl het op dit moment onrealistisch is om een algemene staking af te kondigen (slechts 10 procent van de Amerikaanse werkers is georganiseerd in een vakbond), is het wel belangrijk om daar naartoe te werken. De jeugd is overweldigend anti-Trump, dus daar zal veel organizing en voorbereiding uit voortkomen. In plaats van het meteen afkondigen van een algemene staking, zullen we moeten opbouwen naar een moment dat we dat kunnen doen.

6: Consumentenstakingen

Er is één ding waar Wall Street niet tegen kan en dat is chaos. En hoewel een coup op zichzelf al voor chaos zou zorgen, zou het grootkapitaal zo veel mogelijk proberen business as usual door te laten gaan. Wij mogen dat niet laten gebeuren.

Niet alleen als werkers, ook als consumenten hebben we macht om middenklasse en zakelijk Amerika een bepaalde kant op te dwingen. Bijvoorbeeld door te weigeren aan het kadootjesseizoen (Black Friday, Thanksgiving, Kerst) mee te doen totdat alle stemmen eerlijk geteld zijn.

7: Estafette-staking

Een algemene staking is waarschijnlijk te ambitieus. Meer kans van slagen heeft de zogenaamde estafette-staking, ‘rolling strikes’ in het Engels. Dit is een serie van gecoördineerde, kleinere acties die elkaar opvolgen en die samen veel effect kunnen uitoefenen. In een situatie waarin maar een klein deel van de werkers georganiseerd is, zoals in de VS, kan dit een uitkomst bieden.

Bijna al het anti-coup verzet uit de geschiedenis kent een vorm van werkstaking. Dat is om goede redenen: staken is het ultieme middel van het intrekken van je consent, je lichaam, je arbeidskracht en je geld.

Wat als er geen coup komt?

Dit zijn 7 voorbeelden van acties die Amerikaanse burgers kunnen ondernemen, op dit moment of later. Wat als er geen coup komt? Is het dan wel de moeite waard geweest om hier zo veel energie en tijd in te steken? Absoluut. Soms is het mobiliseren van krachten al genoeg om een reactie van de tegenstander te stoppen.

Bovendien leren we hiermee aan elkaar hoe macht werkt. Trumps tweets bepalen niet de uitkomst van de verkiezingen. Mensen doen dat. Ons werk is niet gedaan na de verkiezingsdag. We moeten begrijpen hoe macht werkt om verandering voor de toekomst mogelijk te maken. Onze strijd begint pas net.

Bannerfoto: Brett Sayles